Trauma Categorieën

Verschillende oorzaken van trauma:

1. Medisch: ziekenhuisopnamen, operaties, invasieve medische procedures, anesthesie, brandwonden, vergiftiging, complicaties tijdens zwangerschap en geboorte;
2. Ongevallen: Vallen, hoge impact ongelukken (inbegrepen auto-ongelukken), hoofdletsel, elektrocutie;
3. Verstikking: verdrinking, wurging;
4. Aanval: verkrachting, oorlog, bombardementen, lichamelijk misbruik, beroving, molestatie, fysiek letsel, steekwonden, schietwonden, aanval door dieren;
5. Natuur en door de mens veroorzaakte rampen: aardbevingen, branden, stormen (orkanen, tornado's), overstromingen, terrorisme, ontwrichting van natuur en gemeenschap;
6. Gruwelijkheden: getuige zijn van een ongeluk (met name waarbij veel bloed, doorboren en een aan stukken scheuren voor komt), zien dat iemand gemolesteerd, verkracht, vermoord of gemarteld is, of getuige zijn op het moment dat het plaats vindt. Zien dat iemand een ander pijn doet of dood;
7. Ontwikkelingstrauma: verwaarlozing, verlating, verlies, voortdurend misbruik;
8. Marteling: martelen, herhaalde verkrachting, systematisch misbruik.

Mogelijke Trauma Symptomen

Zodra wij ons niet succesvol en doeltreffend hebben kunnen verdedigen tegen een bedreiging, blijft er enorme (overlevings)energie achter in ons zenuwstelsel.
Als deze niet ontladen wordt, nemen we aan dat we nog steeds in gevaar verkeren.
Hierdoor blijven we steeds opnieuw het zenuwstelsel activeren om actiebereid te kunnen zijn.

Dit kan ons zenuwstelsel niet aan. Het kan ook niet alleen de energie weer ontladen.
Het gevolg is dat ons lichaam een uitweg zoekt door de energie te binden en te organiseren in de vorm van symptomen, traumasymptomen.
Zo wordt zoveel als mogelijk de druk afgehaald van het zenuwstelsel.

Er zullen symptomen ontstaan al vrij kort na de gebeurtenis die ze veroorzaakt heeft. Echter ook later ontwikkelen zich van lieverlee symptomen. Vaak ook bundelen symptomen zich tot syndromen. Met name als het zenuwstelsel te lang bloot staat aan een te hoge lading.

4 Kernsymptomen

Allereerst ontstaan de vier kernsymptomen:

1. Hyperactivering;
2. Contractie of samentrekking;
3. Dissociatie;
4. Immobiliteit of bevriezing , verbonden met het gevoel van hulpeloosheid.

Symptomen vrij kort na de Gebeurtenis

Veelal kort erna, of zelfs onmiddellijk, kan men te maken krijgen met:

• We blijven (hyper)alert;
• Hyperactiviteit;
• Schaamte;
• Schuld;
• Gebukt gaan onder stress, in plaats van deze natuurlijk te kunnen reguleren;
• Slaapstoornissen, nachtmerries;
• Flashbacks, indringende beelden;
• Overdreven reageren en grotere emotionele schommelingen;
• Versnelde hartslag, overslaan van het hart . . .

Symptomen: Later ontwikkeld na de Gebeurtenis

Symptomen die zich wat later kunnen ontwikkelen zijn onder andere:

• Geheugenproblemen. Bijvoorbeeld vergeten van feiten, herhaald tijdelijk woorden niet kunnen vinden of kunnen uitspreken. 'Blank' worden. Als verdoofd zijn;
• Overdreven schrikreactie;
• Hyperactief;
• Extreme gevoeligheid voor licht en/of geluid;
• Angsten, fobieën, paniekaanvallen. Hyperventilatie kan hierbij ook optreden;
• Tunnelvisie;
• Hoofdpijnen, migraine;
• Spieren verkrampen;
• We kunnen agressief blijven (al dan niet passief); drift- of woedeaanvallen;
• Voortdurend angstzweet;
• Hartkloppingen hebben;
• Uitgeput (burnout, ME);
• Fibromyalgie;
• Whiplash;
• Zwakte in de ledematen;
• Vermoeidheid;
• Gevoelloosheid;
• Aangetrokken voelen tot gevaarlijke situaties;
• Vermijdend gedrag;
• Huilbuien;
• Intimiteitsproblemen;
• Enzovoort.

Bij voortdurende hoogspanning in het zenuwstelsel kan zich nog ontwikkelen:

• Hechtingsproblemen; moeite of het onmogelijk vinden om een verbintenis aan te gaan;
• Chronische vermoeidheid, weinig energie;
• Problemen met het immuunsysteem (verminderde afweer), hormonale problemen;
• Psychosomatische aandoeningen: hoofdpijnen, nek- en rugproblemen, astma, spijsverteringsproblemen, verstoorde menstruatie;
• Depressie;
• Onverschillig zijn, vervreemding, afzondering;
• Verstoring dag-nachtritme;
• Angst voor de dood, angst kort te leven, ziek te worden, gek te worden;
• Veelvuldige huilbuien;
• Gevoel van hulpelosheid en hulpeloos gedrag;
• Schaamte en schuldig voelen;
• Snelle stemmingswisselingen;
• Woede;
• Gevangen in dynamiek van dader (afreageren) en slachtoffer (niet weten te verweren, laten overkomen);
• Problemen met grenzen stellen of grenzen respecteren, grenzeloos. Dit kan zowel naar anderen zijn als naar zichzelf. Bijvoorbeeld zich uitend in eetproblemen (boulimia, anarexia), automutilatie (zichzelf beschadigen), alcohol- of andere verslavingen;
• Ongelukken of rampen blijven herhalen;
• Enzovoort.

Somatic Experiencing: Traumaverwerking

Somatic Experiencing^® is een lichaamsbewuste benadering van trauma en is het resultaat van meer dan 40 jaar van observatie, research en empirische ontwikkeling.
De grondlegger is dr. Peter L. Levine uit de USA.

Somatic Experiencing (SE) richt zich in de eerste plaats op de effecten van trauma in ons lichaam.

Om met ons lichaam te kunnen communiceren dienen we de taal van ons lijf te begrijpen en te gebruiken. Het zijn de lichamelijke sensaties die laten weten wat er in enig moment is in ons lijf.
Ze geven informatie over onze mate van gezondheid en welbevinden.

SE hersteld ons vermogen tot zelfregulatie, en leidt tot een ervaren van levendigheid, relaxatie en heelheid bij mensen die getraumatiseerd zijn.

Hoe omschrijven we trauma in SE?
Lees het antwoord op Somatic Experiencing: Trauma Omschrijving.

SE kan in principe voor allerlei trauma gebruikt worden. SE wordt o.a. toegepast op oorlogsveteranen, overlevenden van verkrachting en Holocaust, auto-ongelukken, post chirurgisch trauma, chronische pijn, maar ook op kinderen die lijden ten gevolge van een traumatische geboorte.

Somatic Experiencing^® Vergeleken

We onderscheiden 'top-down'- en 'bottom-up'-benaderingen.

'Top-down'-benaderingen leggen primair de focus op inzicht en emoties, en slechts secundair op de lichamelijke (somatische) gevolgen van trauma.
Hier zien we met name de op cognitieve en op emoties en/of gedrag gebaseerde therapieën.

SE is een 'bottom-up'-benadering.
Ze focust op de hersenstam en op haar op overleven gebaseerde functies welke niet bewust (cognitief) of emotioneel gecontroleerd worden.
Het betreft hier de instinctieve functies: ademhalen, pompen van het hart, bloedsomloop, waak-slaapcycli, vecht- en vluchtreflex.

De cognitieve en emotionele aspecten worden weliswaar in beschouwing genomen bij SE, maar zij zijn bijkomend of afgeleiden van fysieke sensaties ten gevolge van dit 'bottom-up'-werken.

Trauma

Er zijn verschillende definities van trauma te geven. Hier sluiten we aan bij de omschrijving die dr. Peter Levine (Somatic Experiencing) gebruikt:
Trauma is het lichamelijke effect (met haar emotionele en geestelijke componenten) van iedere gebeurtenis -of serie van gebeurtenissen- welke ooit te onverwacht, te snel of te groot was om er in betreffend moment afdoende op te kunnen reageren.
De draaglast overschreed toen de draagkracht. Je weerbaarheid was onvoldoende. Gevolg: je raakte overweldigd.

Dit betekent dat grote gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld oorlog, trauma kunnen veroorzaken, maar ook relatief kleine alledaagse, zoals bijvoorbeeld een kind dat van een fietsje valt (ook al lijkt die niet iets te mankeren op het moment zelf).
Maar ook een stressvolle impact vóór, tijdens of na de geboorte.

Getuige zijn van iets (of iemand) dat een ander mens of dier geweld aan doet, kan ook bij jou leiden tot een trauma.
Waar het steeds om gaat is in hoeverre is je weerbaarheid in betreffend moment groot genoeg.

Een trauma ontstaat wanneer een gebeurtenis een blijvend schokeffect heeft op een organisme. Als het ware heelt tijd de wonden niet.
Hier vind je een lijst met gebeurtenissen die tot mogelijk trauma kunnen leiden.

Aanwijzingen voor trauma-gerelateerde problemen

1. Relatief kleine triggers roepen een grote tot overmatige respons op. De reactie staat niet in verhouding tot wat er werkelijk gebeurde. In het moment van hier-en-nu komt lading mee vanuit het verleden.
   Het is heel belangrijk dat je leert waar te nemen wat het eerste begin is van opbouwen van lading. Wat zijn je lichamelijke sensaties zodra je getriggerd wordt? Merk je je angst, woede of de overweldiging, en waardoor? Of is er juist een doods gevoel of een enorme distantie tot de persoon of het gebeuren? En hoe bouw je vervolgens bewustzijn op dat je keuzes hebt voorafgaande aan het (af)reageren of het niet kunnen reageren?
   Vanuit meerdere opties is een andere keuze mogelijk.
   Een meer passend antwoord op de trigger nu, in plaats van een reactie nu op hetgeen in het verleden voor je (levens)bedreigend was.
2. Steeds weer opnieuw in dezelfde pijn vervallend ondanks het vele werk wat je er al aan gedaan hebt;
3. Aantrekken van pijn, ellende, ongeluk, ziekte? Periodieke herhaling; soms in een ander jasje. Als het ware magnetisch ervoor zijn;
4. Gevoel van schuld, schaamte, hulpeloosheid.

In elke persoon die getraumatiseerd is zijn in bepaalde mate altijd vier kernsymptomen aanwezig:

1. Hyperactivering;
2. Contractie of samentrekking;
3. Dissociatie;
4. Immobiliteit of bevriezing, verbonden met het gevoel van hulpeloosheid.

Daarbuiten kunnen er vele andere symptomen optreden; al of niet tegelijkertijd. Bijvoorbeeld:
Verhoogde waakzaamheid, overdreven emotionele- en schrikreacties, slaapproblemen, schaamte, schuldgevoelens, paniekaanvallen, angsten, woede-uitbarstingen, vermijdend gedrag, bedplassen, (onverklaarbare) lichamelijke pijnen.
Lees verder onze uitgebreide lijst met meer voorbeelden van symptomen.

Traumasymptomen kunnen altijd aanwezig zijn of ze herhalen zich van tijd tot tijd. Meestal treden traumasymptomen op in clusters, en verworden zo tot syndromen.
Deze syndromen worden in de loop der tijd steeds complexer. Het verband met de oorspronkelijke gebeurtenis wordt evenwel steeds losser.
Er lijkt geen verband te zijn met dat wat eerder, misschien wel lang geleden, is gebeurd. (Tientallen) jaren later openbaart het probleem zich bijvoorbeeld pas. De emmer is vol en loopt over.

Hier vind je een lijst van oorzaken van trauma, onderverdeeld in een aantal groepen.

Trauma ontstaat niet alleen als gevolg van gebeurtenissen in ons eigen leven. Bekend is dat ook gebeurtenissen in het leven van familieleden, zelfs van generaties terug, ons beïnvloeden. En soms in die mate dat zich opnieuw ook in ons leven een daarmee verbonden trauma ontwikkelt.

Hoe kom je vrij van Trauma?

Er zijn diverse methoden om vrij te komen van trauma. Ik maak hiervoor gebruik van onder andere:

• Somatic Experiencing, een lichaamsgerichte benadering van trauma.
• Resource Therapy, een klinisch model dat zich richt op de delen van de persoonlijkheid.
  
• EMI (Eye Movement Integration), een zachtere methode dan EMDR en met meer oogbewegingen om zo het gehele visuele veld te kunnen benaderen.
• Energie Psychologie, oorzaak van trauma bezien als verstoring van ons energiesysteem. Bijvoorbeeld met WHEE, een gecombineerde benadering van EMDR en EFT.
• Systemisch werk, inzicht in en heling van transgenerationeel trauma.
• Spirituele therapie, heling in co-creatie met ons mulit-dimensionaal lichtlichaam.